Bosvitaliteitsindex

  • 1 op 4 bosbomen is beschadigd

    In 2020 was ongeveer 25% van de bosbomen in het meetnet beschadigd. Dat blijkt uit de   bosvitaliteitsindex die de vitaliteit of kwaliteit van de bossen in het Vlaamse Gewest opvolgt. 

    Beuk, zomereik en Corsicaanse den waren de meest beschadigde boomsoorten in 2020, met respectievelijk 34%, 30% en 30% beschadigde bomen. Er is ook een groep ‘overige loofboomsoorten’ met een hoog aandeel beschadigde bomen. 
     
    Tot 1995 steeg het aandeel beschadigde bosbomen in de Vlaamse bosvitaliteitsindex. Tussen 2000 en 2008 was er sprake van een verbetering. Maar na 2008 nam het aandeel beschadigde bomen  weer geleidelijk toe. In 2013 werd er een afname van het percentage beschadigde bomen genoteerd, gevolgd door een lichte toename in 2014 en 2015. Ook in 2016 werd er een lichte verbetering waargenomen, maar die werd weer gevolgd door een toename van het aandeel beschadigde bomen in 2017 en 2018. Het totaal aandeel beschadigde bomen nam in 2020 verder toe.

    Een veelheid aan factoren beïnvloedt de bosgezondheid: onder meer atmosferische deposities, klimaatwijziging, bosbeheer, natuurlijke factoren zoals insecten en schimmels. Bij beuk wordt de variabiliteit van het bladverlies ook bepaald door de mastjaren. Een mastjaar is een jaar met hoge zaadproductie. Doorgaans gaat dit gepaard met een verminderde bladbezetting. 2020 was zo’n mastjaar, zowel bij beuk als bij zomereik. 
     
    Als gevolg van klimaatverandering wordt onder meer gevreesd voor de kans op hevigere stormen en langdurige droogteperioden. Beide kwamen in de laatste 3 jaren in Vlaanderen voor. Felle stormen brachten in maart en juni 2019 en ook in februari 2020 schade toe aan bomen in verschillende proefvlakken. Droogte, in combinatie met hittegolven, veroorzaakte opvallende droogtesymptomen. Verschillende loofboomsoorten vertoonden bladverkleuring en vervroegde bladval. De opeenvolgende droge zomers werkten insectenaantastingen in de hand (bijvoorbeeld schorskevers en eikenprocessievlinders). De boomsterfte bleef in het bosvitaliteitsmeetnet beperkt. Buiten het meetnet veroorzaakte de droogte de afgelopen jaren ernstige problemen en sterfte bij fijnspar, maar lokaal ook bij den, beuk en gewone esdoorn.

  • Evolutie kroontoestand in EU-landen negatief

    In 2019 werd 28% van de bomen in de landen van de Europese Unie (EU) als beschadigd beschouwd. 
    Het aandeel beschadigde bomen in de EU-landen ligt al enkele jaren hoger dan het Vlaamse cijfer (23% in 2019). Cijfers van 2020 zijn voor de EU-landen nog niet beschikbaar.

    Het vergelijken van cijfers tussen regio’s en landen moet wel met de nodige voorzichtigheid gebeuren. De boomsoortensamenstelling verschilt van land tot land en er zijn ook verschillen qua bodemeigenschappen en hoogteligging. 

Bronnen

Instituut voor Natuur- en Bosonderzoek (INBO): Aandeel beschadigde bosbomen

Definities

Bosvitaliteitsindex: index die de vitaliteit of kwaliteit van het bos meet. Eén van de criteria voor het bepalen van de gezondheid van bosbomen is de bladbezetting. Bomen met meer dan 25% blad- of naaldverlies worden als beschadigd beschouwd. De bosvitaliteitsindex geeft aan welk aandeel van de bomen beschadigd is. De aanwezigheid van veel beschadigde bomen is een indicatie van een weinig evenwichtig bos-ecosysteem of met andere woorden van een beperkte boskwaliteit. 

Publicatiedatum

29 april 2021

Volgende update

april 2022

Meer cijfers

Contact

Vorige versies