Broeikasgasemissies

  • Broeikasgasemissies daalden tussen 2005 en 2019 met 15,5%

    In 2019 werden in het Vlaamse Gewest 76,1 megaton (Mton) CO2-equivalenten broeikasgassen uitgestoten. Dat komt overeen met een daling van bijna 2% ten opzichte van 2018. Ten opzichte van 2005 lag de uitstoot in 2019 15,5 % lager.

    De totale broeikasgasuitstoot in het Vlaamse Gewest nam tussen 2005 en 2019 af met gemiddeld 1 Mton CO2-equivalenten per jaar. CO2 (koolstofdioxide) daalde met 16%, N2O (lachgas) met 38% en CH4 (methaan) met 9% ten opzichte van 2005. De F-gassen (fluorhoudende broeikasgassen) laten echter een aanzienlijke stijging optekenen na 2005 (+45%). Die stijging is terug te brengen tot een belangrijke toename van de HFK-uitstoot (fluorkoolwaterstoffen), die vooral afkomstig is van de chemische industrie en van koelinstallaties voor commerciële en industriële toepassingen. Inmiddels is een shift naar koelmiddelen met een lager opwarmend vermogen wel ingezet, wat in 2019 voor het eerst resulteerde in afnemende HFK-emissies uitgedrukt in CO2-equivalenten.

    Met de belangrijke daling van de CO2-emissies na 2005 lijkt de transitie naar een koolstofarmere economie ingezet. De recente resultaten tonen echter aan dat deze trend nog zeer fragiel is: in de periode 2015-2019 blijken zowel de totale broeikasgasuitstoot als de emissies van CO2 nog maar beperkt te dalen. Ook de weersafhankelijkheid blijft belangrijk: in koudere winters neemt de uitstoot van CO2 ten gevolge van gebouwenverwarming telkens toe.

     

  • Niet-ETS-emissies zijn in periode 2013-2019 slechts beperkt afgenomen

    De totale emissies kunnen worden opgedeeld in emissies die gereguleerd worden via het systeem van Europese Emissiehandel (ETS) en de emissies die niet onder dit systeem vallen (niet-ETS).

    Bij de ETS-emissies gaat het vooral over de broeikasgasuitstoot in de industrie en energiesector. Ruim 40% van de Vlaamse broeikasgasuitstoot valt onder het ETS-systeem. In de Europese Unie moeten de ETS-broeikasgasemissies tegen 2020 21% en tegen 2030 43% lager liggen dan in 2005. Deze ETS-doelstelling is enkel van toepassing op de gehele Europese ETS-uitstoot en is niet verder verdeeld op niveau van de lidstaten.

    De Europese lidstaten moeten daarnaast hun niet-ETS-emissies tussen 2013 en 2020 reduceren volgens een lineair afnemend pad met jaarlijkse reductiedoelstellingen. Het gaat vooral om emissies door transport, huishoudens, handel en diensten, landbouw en enkele onderdelen van de sectoren industrie en energie. Iets minder dan 60% van de Vlaamse broeikasgasuitstoot zijn niet-ETS-emissies. Vlaanderen heeft zich geëngageerd om de niet-ETS-emissies met 15,7% te doen afnemen in 2020 in vergelijking met 2005.

    De Vlaamse niet-ETS-emissies zijn in de periode 2013-2019 slechts beperkt afgenomen (-3,6%). Tot 2015 lagen die emissies nog lager dan de niet-ETS-doelstelling, maar sinds 2016 liggen de niet-ETS-emissies hoger dan het vooropgestelde traject.

     

Bronnen

Vlaamse Milieumaatschappij (VMM): Broeikasgasemissies

 

Definities

Broeikasgassen: de broeikasgassen zijn CO2 (koolstofdioxide), CH4 (methaan), N2O (lachgas) en de fluorhoudende broeikasgassen (F-gassen: HFK's, PFK's, SF6 en NF3).

CO2-equivalenten: de meeteenheid die gebruikt wordt om het opwarmend vermogen ('global warming potential') van broeikasgassen in onze atmosfeer weer te geven. CO2 is het referentiegas, waartegen andere broeikasgassen gemeten worden. Bijvoorbeeld, omdat bij eenzelfde massa gas het opwarmend vermogen van CH4 25 keer hoger is dan dat van CO2, stemt 1 ton CH4 overeen met 25 ton CO2-equivalenten. Door de tonnages van de verschillende broeikasgassen om te zetten naar CO2-equivalenten, kan de totale uitstoot van broeikasgassen afgezet worden ten opzichte van de doelstellingen.

Europese Emissiehandelssysteem (ETS): onderdeel van het Europees klimaatbeleid. Systeem waarbij installaties voor elke ton CO2-uitstoot één emissierecht moeten indienen. Het totaal aantal beschikbare emissierechten is beperkt, maar installaties mogen deze rechten vrij uitwisselen onder elkaar. Doordat het aantal beschikbare emissierechten elk jaar daalt, ontstaat er schaarste op de markt. Installaties hebben dan de keuze: ofwel minder uitstoten, ofwel emissierechten aankopen. Voornamelijk emissies afkomstig uit de sectoren energie en industrie vallen onder het ETS-systeem.

 

Publicatiedatum

23 september 2021

Volgende update

september 2022

Meer cijfers

Contact

Vorige versies