Surveys
Survey Gemeente-Stadsmonitor

De Gemeente-Stadsmonitor is een omgevingsscanner die de brede omgeving van elke Vlaamse gemeente en stad in beeld brengt. De monitor bevat meer dan 300 omgevingsindicatoren of -cijferreeksen, waarvan er ruim 100 worden verzameld door middel van een driejaarlijkse burgerbevraging.
 
De burgerbevraging Gemeente-Stadsmonitor werd in 2020 georganiseerd door het Agentschap Binnenlands Bestuur in samenwerking met Statistiek Vlaanderen. Hiermee werd gepeild naar de tevredenheid, de participatie en het gedrag van burgers, en dat over heel uitlopende thema's heen: van samenleven over mobiliteit tot wonen en klimaat. Voor inwoners is deze driejaarlijkse burgerbevraging dan ook een unieke kans om hun mening te geven over beleidsrelevante thema’s. Voor lokale besturen op hun beurt genereert de burgerbevraging een schat aan informatie, in de vorm van ruim 100 indicatoren over het leven en wonen in de gemeente.
 
De Stadsmonitor richt zich op de dertien centrumsteden en werd in 2020 voor de zevende keer uitgevoerd. De Gemeentemonitor richt zich op de 287 andere Vlaamse gemeenten en steden (vóór de fusies van 1 januari 2019 nog 295 gemeenten) en werd in 2020 voor de tweede keer georganiseerd. Beide bevragingen werden voor deze editie van de Gemeente-Stadsmonitor maximaal op elkaar afgestemd. Bijgevolg beschikken we nu voor elke Vlaamse gemeente over een groot aantal indicatoren uit de burgerbevraging.
 
Survey Gemeente-Stadsmonitor
Meer informatie over de burgerbevraging vind je op Burgerbevraging | Gemeente-Stadsmonitor (vlaanderen.be)
 
De vragenlijst Gemeente-Stadsmonitor
De vragenlijst van de burgerbevraging Gemeente-Stadsmonitor is tot stand gekomen op basis van de vragenlijsten van de voorgaande edities, aangevuld met feedback van andere entiteiten van de Vlaamse overheid, een delegatie van de dertien centrumsteden, een delegatie van de 287 andere gemeenten en steden en de Vereniging van Vlaamse Steden en Gemeenten (VVSG). De vragenlijst voor de dertien centrumsteden en die voor de overige gemeenten werden voor deze editie van de Gemeente-Stadsmonitor maximaal op elkaar afgestemd.
Hieronder vind je beide vragenlijsten van de laatste editie van de burgerbevraging in PDF-formaat:
- vragenlijst Gemeentemonitor 2020 (Pdf - 4 MB)
- vragenlijst Stadsmonitor 2020 (Pdf - 4 MB)
 
Hoe verliep de burgerbevraging?
De burgerbevraging startte (na corona-uitstel) op 9 september 2020 in de gemeenten en op 17 september 2020 in de centrumsteden. De respondenten kregen eerst de kans om een digitale vragenlijst in te vullen. De respondenten die de vragenlijst, na een eerste herinnering, niet digitaal hadden ingevuld, kregen een papieren versie aangeboden.

Datum bezorging
Gemeentemonitor

Datum bezorging
Stadsmonitor

Inhoud

Aantal verzonden

9-10 september 2020

16-17 september 2020

Uitnodigingsbrief met link naar online vragenlijst

377.530

16-17 september 2020

23-24 september 2020

Herinneringsbrief met link naar online vragenlijst

377.530

7-8 oktober 2020

14-15 oktober 2020

Herinneringsbrief met schriftelijke vragenlijst en link naar online vragenlijst

346.114

14-15 oktober 2020

-

Herinneringsbrief met link naar online vragenlijst

219.414

Vanaf eind november

Vanaf begin december

Bedankkaartje en geschenkbon

7.500

 
Wie werd bevraagd?
In elke Vlaamse gemeente werd een representatief staal van de inwoners van 17 tot en met 85 jaar bevraagd, zodat voor elke gemeente statistisch betrouwbare uitspraken mogelijk zijn. In totaal werden voor alle 300 gemeenten samen 377.530 personen gevraagd om deel te nemen aan het onderzoek.
De steekproeftrekking gebeurde door het Rijksregister en dit op basis van een steekproefplan. De steekproef is gebaseerd op een impliciete stratificatie: de populatielijst werd geordend volgens geslacht, leeftijd en nationaliteit, waarna systematisch eenheden werden geselecteerd. Stel bijvoorbeeld dat er in een gemeente van 50.000 inwoners 500 mensen geselecteerd moeten worden. De sprong is dan gelijk aan 100. Er wordt een toevalsgetal (t) getrokken tussen 1 en 100. De steekproef bevat dan de elementen t, 100+t, 200+t… Elke inwoner had op die manier evenveel kans om aan het onderzoek deel te nemen. Dit is een eerste voorwaarde voor representativiteit van de respons. Zo zijn voor elke gemeente statistisch betrouwbare uitspraken mogelijk over de tevredenheid, het gedrag en de participatie van inwoners.
 
Vertrouwelijkheid van persoonsgegevens staat voorop
Alle persoonsgegevens die in het kader van de burgerbevraging Gemeente-Stadsmonitor werden verzameld, werden verwerkt volgens en beschermd door de vereisten van de Europese en Belgische privacyregelgeving, in het bijzonder de Algemene Verordening Gegevensbescherming (AVG). Het Agentschap Binnenlands Bestuur werkte voor deze bevraging samen met de Vlaamse Statistische Autoriteit, die als vertrouwenspartij werd aangesteld door het Rijksregister. De Vlaamse Statistische Autoriteit zorgde voor de verwerking van de adresgegevens voor deze bevraging. Een gespecialiseerd veldwerkbureau verzorgde het drukwerk en de verzending van de bevraging om de gegevensverwerking conform de AVG te laten verlopen. Hiertoe kreeg het Agentschap Binnenlands Bestuur een machtiging van het Rijksregister en sloot het een protocol af tussen de betrokken partijen. De vertrouwelijkheid van persoonsgegevens kon zo op elk ogenblik worden gewaarborgd.
Het Agentschap Binnenlands Bestuur heeft enkel een gepseudonimiseerd databestand ontvangen om de resultaten van de burgerbevraging te genereren. Het verwerkt deze gegevens voor de realisatie van de Gemeente-Stadsmonitor en voor statistische en wetenschappelijke doeleinden. Ze staan voor beleidsrelevant onderzoek ook ter beschikking van de Vlaamse gemeenten en steden. Alle resultaten worden altijd uitsluitend op een geaggregeerd niveau gepubliceerd. Er worden nooit individuele gegevens gepubliceerd.
 
4 op 10 inwoners nam deel aan de bevraging
Van de 377.530 aangeschreven personen vulden er 150.326 de vragenlijst in. Dit is een brutorespons van 39,8%. Na kwaliteitscontroles door de Vlaamse Statistische Autoriteit bedraagt de nettorespons 36,9% (139.470 personen). Hiervan vulde 32,0% de vragenlijst schriftelijk in en 68,0% online.

 

 

Brutorespons

 

Nettorespons

 

 

 

 

Steekproef

#

%

#

%

Schriftelijk

Online

Totaal

377.530

150.326

39,8%

139.470

36,9%

32,0%

68,0%

Gemeentemonitor

265.401

109.749

41,4%

101.438

38,2%

33,0%

67,0%

Stadsmonitor

112.129

40.577

36,2%

38.032

33,9%

29,5%

70,5%

Via deze link kan je in twee Excel-bestanden de responsgraad per gemeente of stad raadplegen.
- Gemeentemonitor - respons per gemeente (MS Excel - < 1 MB)
- Stadsmonitor - respons per stad (MS Excel - < 1 MB)
De dertien centrumsteden kregen in het kader van de Stadsmonitor de mogelijkheid om extra bevragingen te laten uitvoeren om niet alleen resultaten op stadsniveau, maar ook op stadsdeelniveau te bekomen. Alle centrumsteden behalve Kortrijk deden beroep op deze mogelijkheid. Daar liggen de aantallen bijgevolg hoger.
 
Representativiteit naar geslacht, leeftijd en nationaliteit
In de steekproef is er een vertekening door de over- of ondervertegenwoordiging van bepaalde groepen. Vrouwen hebben de vragenlijst vaker ingevuld dan mannen. Bij de jongere leeftijdsgroepen tot 45 jaar is er een ondervertegenwoordiging. Er zijn minder personen van deze leeftijdscategorieën onder de respondenten dan in de werkelijke populatie. In de leeftijdsgroep van 55 tot 75 jaar daarentegen is er een oververtegenwoordiging. Zij hebben de vragenlijst vaker ingevuld dan de jongeren. Belgen hebben vaker deelgenomen aan de bevraging dan niet-Belgen.
 

 

Populatie
(17-85 jaar)

Netto steekproef
(ongewogen)

Verschil

Man

49,5%

46,9%

-2,6%

Vrouw

50,5%

53,1%

2,6%

17-24 jaar

11,1%

9,6%

-1,5%

25-34 jaar

15,6%

12,4%

-3,2%

35-44 jaar

16,1%

14,1%

-2,0%

45-54 jaar

17,2%

17,1%

-0,1%

55-64 jaar

17,5%

21,6%

4,1%

65-74 jaar

13,4%

17,5%

4,1%

75-85 jaar

9,1%

7,7%

-1,4%

Belg

90,4%

94,2%

3,8%

Niet-Belg

9,6%

5,8%

-3,8%

Om de non-responsvertekening door de over- en ondervertegenwoordiging van bepaalde groepen te ondervangen, worden gewichten berekend voor de uiteindelijke steekproef. Die houden rekening met de leeftijd/geslacht-verdeling in de gemeenten en met de bevolkingsomvang.
De gewogen steekproef is representatief voor de kenmerken leeftijd en geslacht in elk van de gemeenten en voor alle 300 gemeenten samen. Voor kenmerken die samenhangen met leeftijd en/of geslacht zal de gewogen verdeling anders zijn dan de ongewogen verdeling. De (moeilijk of niet te bewijzen) assumptie is ook dat de gewogen verdeling een betere weergave biedt van de werkelijke verdeling dan de ongewogen verdeling. Omdat de kans op non-respons nog samenhangt met vele andere kenmerken, sluit deze weging niet alle non-responsvertekening uit.
 
 
Naar de cijfers
Je kan de indicatoren uit de Gemeente-Stadsmonitor op verschillende manieren ontdekken via de website van de Gemeente-Stadsmonitor:
•    Gemeente: Deze pagina vormt een online steekkaart voor jouw gemeente met een beperkte selectie van indicatoren. Je krijgt zo een eerste snelle blik van je gemeente. Als benchmark kan je vrijblijvend een andere Vlaamse gemeente kiezen.
•    Gemeente per thema: Deze pagina vormt een online steekkaart voor jouw gemeente met per thema een beperkte selectie van indicatoren. Je kan zo dieper in je gemeente duiken en ze per thema ontdekken. Als benchmark kan je vrijblijvend een andere Vlaamse gemeente kiezen.
•    Jouw gemeentescan - uitgebreid rapport: Dit PDF-rapport brengt 178 kernindicatoren in beeld voor jouw gemeente aan de hand van grafieken, kaarten en bijhorende omschrijvingen per indicator. Als benchmark is standaard het Vlaams Gewest opgenomen, al zijn er ook rapporten beschikbaar met een andere benchmark.
•    Jouw gemeentescan - samenvattend rapport: Dit samenvattend PDF-rapport geeft in enkele tabellen per thema voor 178 kernindicatoren het meest recente cijfer voor jouw gemeente. Als benchmark is standaard het Vlaams Gewest opgenomen, al zijn er ook rapporten beschikbaar met een andere benchmark.
•    Overzicht thema's: Voor elk thema geven we aan welke indicatoren je mag verwachten en beschrijven we enkele markante resultaten. Naast de dertien basisthema’s zijn er zes specifieke thema’s: burgerbevraging, centrumsteden, COVID, duurzame ontwikkelingsdoelstellingen, integratie en Vlaamse Rand.
•    Interactieve toepassing: Ga zelf met de indicatoren en cijfers aan de slag. Kies je gemeente, selecteer thema's en indicatoren naar keuze, koppel een benchmark, en ontdek alle cijfers in overzichtelijke grafieken, kaarten en tabellen.
•    Alle data in Excel: Download per thema de beschikbare data van alle indicatoren (hetzij uit de burgerbevraging Gemeente-Stadsmonitor, hetzij uit registerdatabanken) in een omvattend Excel-bestand en ga zelf verder aan de slag met de cijfers.
•    Overzicht indicatoren: Download per indicator alle beschikbare data in een Excel-bestand en ga zelf verder aan de slag met de cijfers.