Uitgaven

  • Uitgaven Vlaamse overheid met 8% gestegen in 2020

    De uitgaven van de Vlaamse overheid bedroegen in 2020 49,3 miljard euro. Dat is een toename met 8% ten opzichte van 2019 (in lopende prijzen). Het gaat om ESR-uitgaven.

    De sterkste stijging van de uitgaven in de afgelopen jaren deed zich voor in 2015. De uitgaven stegen toen met 36% door de overheveling van een aantal federale bevoegdheden naar Vlaanderen. Op grond van de 6de staatshervorming kwamen bevoegdheden over inzake arbeidsmarkt, gezinsbijslag, gezondheidszorg, justitie en verkeer.

  • Kapitaaluitgaven goed voor 8% uitgaven Vlaamse overheid

    De lopende uitgaven maakten in 2020 92% uit van de Vlaamse uitgaven. De resterende 8% waren kapitaaluitgaven (“investeringsuitgaven”).

    Van de lopende uitgaven waren in 2020 22,5% bestemd voor de Vlaamse overheid zelf (inclusief renten). 32,5% ging als overdrachten of subsidies naar andere overheden en 45% naar andere sectoren. Dat zijn burgers, verenigingen, ondernemingen en het buitenland.

    Van de kapitaaluitgaven ging 52% naar de Vlaamse overheid zelf. 12% ging als overdrachten of subsidies naar andere overheden en 35% naar andere sectoren.

  • Sociale bescherming en onderwijs grootste uitgavenposten van Vlaamse overheid

    Sociale bescherming en onderwijs waren in 2020 de grootste uitgavenposten van de Vlaamse overheid. Zij waren elk goed voor 26% van de uitgaven. Economische zaken, inclusief mobiliteit, kwam met 21% op de 3de plaats.

  • Uitgaven gemeentebesturen gedaald met 4,5%

    De uitgaven van de gemeentebesturen van het Vlaamse Gewest kwamen in 2020 in totaal op 11,8 miljard euro. Dat komt overeen met iets minder dan 1.780 euro per inwoner.

    De uitgaven van de gemeentebesturen daalden in 2020 met 4,5% tegenover 2019. Ook in 2019 was er een daling. Die dalingen zijn gedeeltelijk te verklaren doordat de gemeenten vanaf 2019 geen toelage aan het OCMW meer boeken. Dat is het gevolg van de vernieuwde boekhouding BBC 2020 (beleids- en beheercyclus), die in 2019 sommige en vanaf 2020 alle gemeenten toepassen. Als de gemeentelijke bijdrage voor alle gemeenten buiten beschouwing wordt gelaten, stegen de uitgaven in 2020 ten opzichte van 2019.

    De groei van de uitgaven varieert sterk van jaar tot jaar. Gemiddeld bedroeg de groei tussen 2007 en 2020 2% per jaar. De dalingen in 2019 en 2020 volgden op een forse groei met 12% in 2018.

     

  • OCMW’s boekten na gemeentebesturen hoogste uitgaven

    Binnen de lokale overheden hebben de openbare centra voor maatschappelijk welzijn (OCMW) na de gemeentebesturen de hoogste uitgaven. De uitgaven van de OCMW’s bedroegen in 2020 3,3 miljard euro. Dat is gemiddeld 505 euro per inwoner.

    Na de gemeentebesturen en OCMW’s waren de uitgaven het hoogst bij de OCMW-verenigingen en de provinciebesturen, die beiden 1,2 miljard euro besteedden. De Antwerpse districten hadden met 33 miljoen euro de laagste uitgaven.

    De uitgaven groeiden tussen 2019 en 2020 het snelst bij de OCMW-verenigingen. Hun uitgaven stegen met 13%. De uitgaven van de Antwerpse districten daalden van alle lokale overheden relatief gesproken het sterkst (-28%).

  • Investeringsuitgaven goed voor 19% uitgaven gemeenten

    De uitgaven van de lokale overheden vallen uiteen in 3 groepen:

    - exploitatie-uitgaven: lopende uitgaven voor personeel, pensioenen en andere werkingskosten
    - investeringsuitgaven
    - financieringsuitgaven, hoofdzakelijk terugbetaling van leningen.

    Financieringsuitgaven worden niet meegerekend in de ESR-uitgaven van de Vlaamse overheid.

    Bij de lokale overheden waren de exploitatie-uitgaven of lopende uitgaven de belangrijkste uitgavenpost. Dit is ook het geval bij de Vlaamse overheid. Hun aandeel in de totale uitgaven was in 2020 het grootst bij de autonome provinciebedrijven (APB) (94%). Dan volgden de OCMW’s (88%) en de OCMW-verenigingen (84%). Bij de gemeentebesturen bedroeg dat aandeel 75%.

    Binnen de exploitatie-uitgaven wogen de bezoldigingen, sociale lasten en pensioenen het zwaarst door. De Antwerpse districten vormen een geval apart, aangezien hun personeelsuitgaven grotendeels door de gemeente worden gedragen.

    Investeringsuitgaven hadden met 24% van de uitgaven het grootste gewicht bij de autonome gemeentebedrijven (AGB). Dan volgden gemeentebesturen (19%) en provinciebesturen (17%). De Antwerpse districten dragen de meeste personeelskosten niet zelf en blijven hier daarom buiten beschouwing.

     

  • Algemeen overheidsbestuur grootste uitgavenpost van gemeentebesturen

    Algemeen overheidsbestuur woog bij de gemeentebesturen met 30% het zwaarst door in de uitgaven van 2020. Daarna volgden sociale bescherming (15%) en recreatie, cultuur en godsdienst (13%). Bij de OCMW’s domineerden gezondheid (53%), algemeen overheidsbestuur (24%) en sociale bescherming (22%).

  • Hoogste gemeente-uitgaven per inwoner in grotere steden en kuststreek

    In 2020 varieerde het uitgavenniveau van de gemeentebesturen tussen 890 euro en 3.520 euro per inwoner. In de grotere steden en in de kuststreek lagen de uitgaven per inwoner meestal hoger. In de meer landelijke gebieden is het uitgavenpeil gewoonlijk lager.

Bronnen

Agentschap Binnenlands Bestuur (ABB): BBC - data en analyses

Departement Financiën en Begroting: Vlaamse begroting en rekening

Definities

ESR-uitgaven: de uitgaven die geconsolideerd zijn over alle entiteiten die volgens de regels van het Europees Stelsel van Rekeningen (ESR) binnen de Vlaamse overheid vallen. Consolidatie betekent dat tussen die entiteiten de interne stromen (ontvangsten en uitgaven) niet worden meegeteld. ESR is de Europese standaard voor nationale en regionale rekeningen.

Lopende of nominale prijzen: prijzen van het betrokken jaar, niet gecorrigeerd voor de inflatie.

Publicatiedatum

18 november 2021

Volgende update

november 2022

Meer cijfers

Contact

Vorige versies